"Herkeste Var, Bende Neden Yok?" Çocuklarda Marka Takıntısının Altında Yatan İhtiyaç

"Anne, herkesin o ayakkabısından var. Benim neden yok?" Çocuklarda marka takıntısı çoğu zaman böyle küçük bir cümleyle başlar.

Bu cümle bir süre sonra yalnızca ayakkabıyla sınırlı kalmaz. Çanta, telefon, kıyafet ve oyuncak da listeye eklenir, sonunda cümle şuna dönüşür: "Herkeste var, bende neden yok?"

Biz bu cümleyi yalnızca bir şey istemek olarak görmek yerine altında yatan ihtiyacı anlamayı önemsiyoruz. Çocuğunuzun gelişim sürecine dair diğer yazılarımız için Gelişim ve Motivasyon Hikayeleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Çocuk gerçekten markayı mı istiyor?

Her zaman değil. Çocuklarda marka takıntısı genellikle bir ihtiyacın işaretidir. Okul çağında çocuklar kendilerini akranlarıyla karşılaştırmaya başlar. "Arkadaşlarım beni nasıl görüyor?" ve "Ben de onlar gibi miyim?" soruları önem kazanır. Bir markaya sahip olmak çocuk için bazen sadece bir ürün olmaktan çıkar ve gruba ait olmanın bir sembolü hâline gelir.

"Marka takıntısı yapma" demek yerine ne yapabiliriz?

Önce şunu sormayı deneyebiliriz: "Bu üründe en çok neyi seviyorsun?" Belki rengini seviyordur, belki arkadaşlarının o ürüne sahip olmasını önemsiyordur. Belki dışlanmaktan korkuyordur, belki de ürünü gerçekten beğeniyordur. Cevabı duyduktan sonra sınır koymak çok daha kolaylaşır: "Her istediğimizi alamayabiliriz ama neden istediğini konuşabiliriz."

Çocuklarda marka takıntısı: değerini sahip olduklarından ayırmak

Çocuğa "Sen zaten bizim aldıklarımızla çok şanslısın" demek yerine "Bir şeyin markası onun değerini belirlemez" mesajını vermek çok önemli. Akranlarla kıyaslama gelişimin doğal bir parçası. Amacımız bu kıyaslamayı tamamen ortadan kaldırmak değil, çocuğun kendi değerini sahip olduklarından ayırabilmesini sağlamak.

Çocuklarda marka takıntısı geçici olabilir; kalıcı olan, çocuğun kendine bakışıdır. Bir gün çantası değişecek, ayakkabısı küçülecek, telefonu eskiyecek. Ama çocuğun kendisi hakkında geliştirdiği şu temel düşünce kalacak: "Ben, sahip olduklarımdan daha fazlasıyım." 🌱

Merve Büyüköztürk

Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen